Categorie: Verhalen van de berg

Wintertenen, loopneuzen, regen die tegen de ramen slaat. ‘Ik dacht dat in Spanje de zon altijd scheen,’  schrijft een collega.

Terwijl jullie in Nederland op het strand zaten met zijn allen (dat is niet aan mij voorbijgegaan) bibberden wij ons hier door koud herfstachtig weer. Nee, in Spanje schijnt niet altijd de zon, zeker niet in de bergen. Nu schijnt ie inmiddels weer, maar daarvoor tien dagen niet, het huis is er nog koud van.

Veranda

In een van mijn lievelingsfilms Eternal sunshine of the spotless mind schijnt de zon bijna niet. De lucht klaart even op als Jim Carrey en Kate Winslet verliefd op elkaar worden, totdat het onweer losbarst en hun liefde ten einde loopt. Daarvoor en daarna is het grauw. De strijd tegen dat grauw, daar gaat die film over: Het verlangen naar groots en meeslepend, naar eindeloos verliefd, naar nooit saai. Wie kent dat niet?
Je kunt bijvoorbeeld in Spanje gaan wonen: altijd vakantie, veel meer zon. Middenin de week buiten op de patio naast het zwembad koffie drinken, schrijven op de veranda in van dat zuidelijke licht.
Is dat bijzonderder als je het net tien dagen gemist heb? Of als je weet dat het in Nederland regent? Dat is de moraal van de film: vreugde en leed zijn onafscheidelijk, wit moet naast zwart, anders wordt pas echt alles grauw.

Eigenlijk best calvinistisch. Wie wil er nou niet altijd zon?

Foto door mijn lieve ‘buurvrouw’ Prisca Sinay

‘Mama, als wij met zijn tweetjes samen zijn, weet je wat ik dan het allerliefste wil?’

Er kwamen gasten en die gingen weer. Twee familieleden vertrokken samen naar Nederland. Eén dochter heb ik gisteren idioot vroeg naar de bus gebracht voor een schoolkamp in Budapest. En toen was ik ineens over met mijn kleintje. Nou ja ze is tien-en-een-half, maar zoals Ria Bremer (ja, de echte) tegen me zei bij haar geboorte: ‘Dit blijft altijd je kleintje, hoe oud ze ook wordt.’
Dunya en ik zijn nooit met zijn tweetjes dus ze mag lekker bij me in bed. Daar gaan we al vroeg naar toe met koekjes en voorleesboeken en lekkere dingen. ‘Paprika!’  zegt het rare kind enthousiast. ‘Dan gaan we de hele nacht knuffelen, goed? En mama, weet je wat ik ook heel graag wil? Samen The West Side Story kijken, die heb ik nog nooit gezien.’

Eerste keer

Ah, the circle of life. Hoe goed weet ik nog mijn eigen eerste keer West Side Story, ik moest zo hard huilen dat ik niet meer uit mijn woorden kon komen tot ver na de eindtune. The first cut is the deepest, ik las laatst weer dat hoe ouder je wordt en hoe vaker de herhaling, hoe minder je geraakt kunt worden. Dat weiger ik te geloven. Nee, ik moet niet meer huilen om The West Side Story, daar is inmiddels harder en vooral eigentijdser geschut voor nodig. Maar ik kan nog steeds heel goed ontroerd zijn, ook om dingen waar ik vroeger geen idee van had. Zoals dit: met mijn ongelooflijke knuffelmeisje van tien samen in bed paprika eten.

En ik was nog wel de laatste kluizenaar zonder.

‘Hier mama, nu hoor je er eindelijk bij.’  Ongevraagd een smartphone krijgen van je dochter, hoe lief is dat? Iedereen hier in huis moet voortdurend weer een nieuwe, dus is er ineens een telefoon over. Ze heeft hem al helemaal voor me geprogrammeerd. ‘Kijk mam, je krijgt meteen al een appje.’

Nagels

Ik woonde jaren in een Landrover en daarna op een berg. Daar zit ik  alleen maar zo’n beetje te schrijven, het lukte allemaal ook wel met een Nokia. Maar een beetje wereldvreemd was het wel natuurlijk. En precies zo reageer ik nu. Om te beginnen kan ik niet op de nieuwe telefoon typen. Op de computer tik ik altijd op de toetsen met mijn lange nagels -iedereen hier is gewend aan het geluid- maar dat gaat niet op zo’n scherm natuurlijk. ‘wennr’  schrijf ik per ongeluk aan de vriendin die als eerste een berichtje stuurt (‘eindelijk, je hebt whatsapp’). Ik stuur haar ook nog de verkeerde smiley. ‘Eh, mama… Dat is alsof je verliefd bent.’

Laf

‘Ik vind het moeilijk en ik ben bang dat ik nu ineens heel veel voor het internet moet betalen,’  schrijf ik -laf via facebook- aan de andere dochter die op vakantie is in Nederland en mij ook al meteen enthousiast bedelft onder appjes. ‘Mam, doe normaal,’  krijg ik terug.
Goed dan.

5 kilo sinaasappels, een kistje aardbeien, 3 kilo tuinbonen, 24 eieren, een hele kip in kwarten… Vriendin J gaat steeds geschrokkener kijken. ‘Daar doe ik thuis meer dan een week mee. ‘
Het zijn de boodschappen voor een dag of twee, drie.

We hebben al een herberg: op de berg en vol met hongerige kinderen, vriendinnen en aanwaaiende gasten. Als ik een taart bak, is hij binnen een uur op – deze week alleen al vier stuks. Daarom ben ik goeie vrienden met de plaatselijke groenteboer, de visvrouw en de twee slome slagerinnen.

Anita

Door de ogen van J zie ik de schattigheid van alles. Mijn favoriete zigeuneromaatje (geen tanden meer, maar haar haar is nog pikzwart) valt me bij de vis om de hals en blijft maar roepen hoe gaupa ik vandaag ben. De groenteboer vraagt advies wat te doen met een voor hem totaal nieuwe groente (alfalfa), de slagerin weet hoe ze mijn karbonaadjes moet snijden: ‘De hueso a hueso, Anita?’
‘Zoenen, twee keer.’  Ik hoor het mezelf J een paar keer in het Nederlands souffleren. Dat gaat nog raar worden straks in Nederland, als ik uit pure gewoonte de bakker en de slager twee kussen ga geven als ik ze weer zie.
En als J haar hak breekt op de schotsenscheve keitjes, is dat toevallig net voor de deur van mijn favoriete schoenmakertje. Met een ernstig gezicht analyseert hij de situatie en begint verwoed te lijmen en te slijpen. Als J haar portemonnee trekt, is hij beledigd. ‘Anita is een vriendin.’

En dan betaal ik voor zes volle tassen groente ook nog eens minder dan vijfentwintig euro. Ach, Montefrio…

‘Als Pegasus niet mee mag, dan ga ik ook niet’.

Dat mijn middelste dochter een paard heeft, is gebeurd toen ik even niet oplette, ik geloof tijdens de kinderboekenweek. Ik snap het wel: geef een paardenmeisje een paard en je geeft haar de zon. Elke dag sjokt ze drie kwartier de volgende berg op waar ‘Pega’  staat, weer of geen weer, en is ze urenlang bezig met voor haar doen onvoorstelbaar geduld om dit mishandelde halfwilde paardje te temmen en te koesteren. En ach, het kost mij, mislukte boerin die niet van dieren houdt, niet al te veel tijd (hoewel ik verrassend vaak toch ineens de Pegataxi ben).

Extended

Maar ja, een paard aan het IJ… En als het aan Chaia ligt gaat ook de zwerfhond mee en alle zwerfkatten (er zijn er weer twee zwanger). Gesprekken daarover tussen haar en mij lopen steevast uit op teksten (van mij) als ‘Maar je kunt toch niet…’ ‘En als je maar niet denkt dat ik…’ en een razendsnel oplopende irritatiegraad van haar.   Ik heb maar steeds visioenen van dat het kind op een gegeven moment uit huis is en dat ik daar dan zit met al die beesten. Gelukkig heeft ze een tomeloze vader die bij alles altijd ‘waarom niet?’  of ‘natuurlijk’  roept – en die wél veel van dieren houdt. Dus nu lijkt het er ineens op dat hij een plekje voor Pegasus heeft gevonden, vlakbij het Amsterdamse huis.
Hoewel ik het nog steeds niet helemaal kan geloven (‘maar wat kost dat dan?’) ben ik ook langzaam blij aan het worden. Bij onze extended family hoort ook Pega  – en wie wil zijn kind de zon afnemen?

Dat was gisteren. Vandaag kwam Chaia ineens stralend op mij af. ‘Heb je het al gehoord? Als Pega daar in dat weitje kan staan, mag ze in de lente ook een veulen. Ja echt. Papa zei: waarom niet?’

Er is een lentefeest in Granada. Klinkt dat niet als het begin van een lyrisch gedicht van García Lorca?

Maar de fiesta is een ‘botellón’. Dat hebben we in Montefrio ook wel eens. Kort gezegd betekent het dat een woest onaantrekkelijke afwerkplek wordt uitgekozen – in dit geval de parkeerplaats aan de snelweg naast de Hipercor, een hypermarché – en dat daar iedereen met zijn auto heen gaat. Achterklep open, muziek aan en vooral: drank! Zuip zoveel mogelijk flessen leeg met elkaar en je hebt een botellón. Drinken, lekker veel en goedkoop en dan héél dronken worden, dat vinden de mensen leuk en het toppunt van uitgaan. Iedereen heeft het erover, iedereen gaat erheen, wel tienduizend mensen, meer dan de helft van de klas van mijn oudste dochter blijft leeg op 21 maart.

Droomleven

‘Jullie gaan toch niet écht verhuizen naar Nederland?’ Dat is met stip de meestgestelde vraag van de afgelopen twee weken. Impliciet: ‘ Je zou toch wel gek zijn om dat droomhuis en dat droomleven in Spanje op te geven?’
Daar zijn veel antwoorden op, dit is er eentje.
Als je op vakantie bent in Spanje en je belandt per ongeluk in de botellón van een lentefeest, heeft dat iets exotisch. Misschien ga je wel lekker meezuipen voor een keer, een avondje nieuwe vrienden maken. Of zoals mijn überoptimistische man zegt: ‘Toch leuk dat ze de lente vieren.’
Maar ik merk dat ik het vermogen aan het verliezen ben om zo te kijken, een beetje zoals na een tijdje de glans van een verliefdheid af gaat. Ik vind de botellón lelijk, gevaarlijk, je staat stom in de file als je er per ongeluk langs moet. Ik snap de lol niet, ook niet na vijf jaar.
En dan mis ik ineens het Amsterdamse uitgaan met mijn Amsterdamse vrienden.

Het wordt al donker en ik zit op het busstation van Malaga. Dat herken ik met mijn ogen dicht.

De rode bus van Amsterdam-Noord heeft plaatsgemaakt voor de Spaanse lange afstandsbus terug naar de berg.  Op het station ruikt het naar ronkende uitlaatgassen vermengd met de koude lentegeur van ozon. Naar het zweet van dikke Spaanse mannen die loten verkopen. De kringelende rook van het sigaretje dat de studente op de bank naast me tussen haar vingers geklemd houdt. Een wolk verschaald parfum van overwinterende vrouwen, klikkend op hun hakjes, rollend met hun koffers. Daardoorheen een vlaag van gefrituurd eten en een man in een fout pak met sterke Spaanse koffie in een kartonnen bekertje. En steeds iets van de zee.

Verbindende dingen

Ruik ik het extra goed omdat ook het afscheid al in de lucht hangt? Mijn gedachten meanderen terug – en vooruit-  naar Herberg In de veilige haven, ons volgende huis. Nu het groot groter groots in de krant heeft gestaan krijg ik nog meer berichtjes van vrienden en bekenden die verbindende dingen willen komen doen in de door de krant tot ‘vredesoord’ omgedoopte serre. Dingen met theater, poëzie, yoga, superfood, zelfgebrande koffie…
Ik zie mijzelf daar steeds vrolijk aan de zijlijn staan met een stapeltje zelfgebakken taarten – en ondertussen kijk ik mijn ogen uit natuurlijk, zoals schrijvers doen.
Eenmaal op de berg ontmaagd ik mijn mooiste opschrijfboekje en vul het met al die namen en plannen. Die serre moet nog gebouwd worden, maar ik verzamel alvast fijne dromen. Sommige (die koffie!) kan ik nu al ruiken…

Bassie. Zo heet de chauffeur van de circusbus. Hij heeft dreadlocks en een lange pandjesjas en rijdt ons schrijvers nog steeds van schoolplein naar schoolplein om de sprookjesboeken uit te delen. Ik kan inmiddels zwaaien als de koningin. ‘Dag lieve schrijvers, dahag dahag,’  zingen de kinderen en dat is lief en eervol – en ook een beetje genant.

Surinaamse scholen, Turkse scholen, evangelische scholen, montessorischolen, helemaal zwarte en helemaal witte scholen. Scholen met de tien geboden aan de muur (‘ik mag niet doden’) of met teksten als ‘wij hebben respect voor elkaar en spreken Nederlands’. Op sommige pleinen staan  er zelfs stadswachten klaar om de drukte te beteugelen. Soms kan de bus de smalle bochten niet nemen, en drie scholen lang staat hij stil met pech. Dat is dan meteen een anticlimax. Maar verder rijden we steeds rondjes, komen we op een of andere manier voortdurend langs dezelfde afslagen, kruispunten en winkelcentra. En langs het droomhuisje bij de Sixhaven, elke keer weer de schok van de verliefdheid. Ga ik écht aan het IJ wonen, kom ik (wereldreiziger, Spaanse, getrouwd met een avonturier) écht weer terug?

Glazig

We gaan zelfs naar het boerenschooltje waar ik ooit nog eindeloos op het schoolplein heb gestaan. ‘Zo leuk, mijn eigen dochters zaten hier op school,’  roep ik tegen een gymzaal vol glazig kijkende kinderen. Er zijn er welgeteld drie die zich mijn jongste dochter nog herinneren.
Mijn leven is een rode circusbus die alsmaar rondjes rijdt.

‘Dat is het gevaarlijke van wensen, ze kunnen uitkomen.’
Verhalen-Nancy heeft gelijk. Er is iets wonderbaarlijks gebeurd, ik kan het nog steeds bijna niet geloven.

Het begon met een droomhuisje. Hans en grietje aan het IJ, hartje Amsterdam. Zo bijzonder dat het stadsdeel het niet zomaar wilde verhuren. Er kwam een soort wedstrijd: wie het beste plan voor het huisje verzon mocht er wonen en werken. ‘Kijk,’  zei ik tegen mijn man want ik was al verliefd, ook al kon dat eigenlijk niet – om te beginnen omdat we in Spanje wonen. Maar ja, de liefde trekt zich niets aan van zulk soort trivialiteiten.

Mandelahuisje

Mijn man is de beste plannetjesmaker van de wereld. Van Bevrijdingspop tot Dance4Life- hij verzint het en het komt. Dus hij bedacht ‘Herberg In de veilige haven,’ doordrenkt van de MasterPeace visie. ‘Waarom zouden we het niet juist als groene oase in stand houden en de plek koesteren voor het herstellen, versterken en vieren van verbinding? En er een mooie hartverwarmende plek van maken waar ruimte is voor de ontwikkeling van visie, plannen, passie en talenten! Een plek als hommage aan de grote inspirator Nelson Mandela? Het Mandelahuisje!’
Het was een prachtig plan, maar zo lagen er nog tweehonderd. We leverden het in en dachten er weken niet meer aan (of nou ja, misschien een heel klein beetje).
Tot dat ene telefoontje, nog maar een paar dagen geleden. Unaniem uitverkoren, gewonnen, welkom terug in Amsterdam-Noord. En hoe.
Ik hoorde het in de rode circusbus en terwijl ik het voorzichtig vierde met mijn boekencollega’s (en nu dus ineens buren) van Amsterdam-Noord, voelde ik ineens dat ik mijn adem had ingehouden.

‘Voor heel veel van deze kinderen is dit het eerste en enige boek dat ze in huis hebben.’
Ja, we zijn op een missie. In een rode circusbus.

De Buiksloterbreekbekkikker is er, het voelt lekkerder in je handen dan een pasgeboren baby. En verhalen-Nancy zou verhalen-Nancy niet zijn als ze van het uitdelen van dit sprookjesboek aan bijna 7000 scholieren in Amsterdam-Noord niet ook een lichtelijk hysterisch verhaal had gemaakt.
Dus rijden wij in een rode circusbus, met daarin tafeltjes met bloemen, van oude bewaarschooltjes naar de meest futuristische leerfabrieken. En is al het eten in de bus afkomstig uit de verhalen (de tosti’s van de broodroosterprinses, de spekkoek is eigenlijk zebrataart en duivekater is die van de oude veerman). Verder zijn er trompetterende herauten, lekkende bellenblaasmachines en moeten wij schrijvers – performers bij uitstek- van Nancy goochelen met paars water dat groen wordt. Groen? Ja, want dat is de kleur van de Buiksloterbreekbekkikker. Zo denkt een Nancy.

Hoera een boek!

Ik ben natuurlijk een circusmeid van niks, met mijn chique panty en gelakte nagels. En ik ben er na dag 1 al een beetje moe van.
Maar er gebeurt ook iets anders. Dat ik al die aula’s vol kinderen zie stralen en juichen alsof ze het mooiste cadeau van de wereld krijgen. Een boek! Hoera, een echt boek! Mogen we nu meteen gaan lezen?
En dat ik dan een hoekje heel stiekem mijn tranen weg sta te vegen.